Neandertalczycy z Jaskini Stajnia. Pierwsze badania mDNA wielu mieszkających tam osób
22 kwietnia 2026, 08:21W Jurze Krakowsko-Częstochowskiej znajduje się Jaskinia Stajnia, jedno z najważniejszych stanowisk neandertalskich w Europie Środkowej. Przez dziesiątki tysięcy lat zachowały się w niej nie tylko kości i narzędzia, ale coś cenniejszego – DNA ludzi, którzy żyli tu przed ostatnim zlodowaceniem. Na łamach Current Biology ukazał się właśnie artykuł First multi-individual Neanderthal mitogenomes from north of the Carpathians, którego autorzy – w tym naukowcy z Uniwersytetu Wrocławskiego i Polskiej Akademii Nauk – donoszą o pierwszym udanym odczytaniu kompletnych genomów mitochondrialnych (DNA dziedziczonego po matce) od wielu neandertalczyków z jednego stanowiska na północ od Karpat.
Kask zwiększa prawdopodobieństwo kolizji
12 września 2006, 12:58Rowerzyści, którzy jeżdżą w kaskach, są częściej ofiarami kolizji drogowych. Dzieje się tak m.in. dlatego, że kierowcy mijają ich w mniejszej odległości (średnio podjeżdżają o 8,5 cm bliżej) niż cyklistów poruszających się z "gołą" głową.
Ludzie skracają od dawna
24 stycznia 2008, 12:15Wielu z nas, szczególnie młodzi ludzie zafascynowani telefonami komórkowymi, na codzień używa skrótów takich jak np. GR8 (great – wspaniale), które przyspieszają porozumiewanie się za pomocą SMS-ów czy komunikatorów internetowych. Okazuje się jednak, że skróty to nie jest wynalazek naszych czasów.
Starzy przez... węch?
24 października 2008, 22:10Czy czynnikiem determinującym szybkość starzenia się jest... węch? Hipoteza taka brzmi dość egzotycznie, ale taki właśnie wniosek można wysnuć z najnowszych badań.
Genetyka hiszpańskich Habsburgów
16 kwietnia 2009, 10:09Badacze z Universidad de Santiago de Compostela i Galicyjskiej Fundacji Publicznej na rzecz Medycyny Genomicznej ze szczegółami opisali choroby genetyczne gnębiące hiszpańskich Habsburgów z powodu małżeństw zawieranych często w obrębie bliskiej rodziny, np. między wujem a siostrzenicą czy kuzynami pierwszego stopnia. Po 174 latach panowania dynastia zniknęła z Hiszpanii w 1700 roku, kiedy król Karol II umarł bezdzietnie w wieku 39 lat, mimo że był 2-krotnie żonaty.
Wolne rodniki chronią przed cukrzycą
7 października 2009, 11:26Nie ma chyba osoby, która nie słyszałaby o uszkadzającym działaniu wolnych rodników. Stąd popularność produktów, zarówno żywności, jak i kosmetyków, które je eliminują. Wiele wskazuje jednak na to, że dla własnego dobra nie powinniśmy się ich całkowicie pozbywać, ponieważ niskie stężenia tych molekuł, a zwłaszcza produktów rozpadu nadtlenku wodoru, zabezpieczają prawdopodobnie przed cukrzycą (Cell Metabolism).
Piwowar była kobietą?
31 marca 2010, 08:43Historyk i pisarka Jane Peyton twierdzi, że to kobiety stworzyły oraz przez wieki warzyły piwo, które obecnie jest reklamowane głównie pod kątem mężczyzn i kojarzone przede wszystkim z nimi. Brytyjka zaznacza, że jeszcze 200 lat temu piwo uznawano za pokarm, a zajmowanie się nim należało do obowiązków przedstawicielek płci pięknej.
Osobowość determinuje sukces reprodukcyjny
8 czerwca 2010, 15:08Sukces reprodukcyjny kobiet i mężczyzn zależy od cech osobowości. W krajach z tradycyjnie wysokim wskaźnikiem urodzeń dużą liczbę dzieci mają kobiety z wyższym poziomem neurotyzmu i bardziej ekstrawertywni mężczyźni.
Mało ofiar, większe zło, dużo ofiar, mniejsze zło
14 września 2010, 11:23Amerykańscy psycholodzy znaleźli potwierdzenie dla słów użytych kiedyś przez Stalina, że pojedyncza śmierć to tragedia, lecz miliony zmarłych to już statystyka. Prof. Loran Nordgren z Kellogg School of Management na Northwestern University i Mary-Hunter Morris z harvardzkiej Szkoły Prawa wyjaśniają, że ludzie oceniają szkodę w oparciu o reakcje emocjonalne i silniej reagują na pojedyncze, możliwe do zidentyfikowania ofiary niż na anonimowy tłum skrzywdzonych.
Genetyczna tolerancja na niedotlenienie
26 stycznia 2011, 09:48Nowe studium naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego rzuca nieco światła na ludzką zdolność przystosowania się do niedotlenienia. Dobierając przez 200 pokoleń muszki owocowe (Drosophila melanogaster) odporne na hipoksję, specjaliści zademonstrowali towarzyszące temu trwałe zmiany w genomie.
